Transkrypcja z alfabetów niełacińskich w języku angielskim i polskim Tłumacząc teksty z języka angielskiego na polski (bądź odwrotnie), można się czasem natknąć na słowa czy całe wyrażenia pochodzące z języków trzecich. W przekładzie zazwyczaj powtarzamy takie elementy leksykalne bez żadnych zmian, zachowując ich status zapożyczeń (niekiedy zaakcentowany kursywą), choć zdarzają się oczywiście sytuacje, w których może być wskazane przetłumaczenie lub wyjaśnienie takich obcych wtrętów - francuskie przysłowie doskonale znane każdemu wykształconemu Brytyjczykowi niekoniecznie będzie zrozumiałe dla Polaka, a czeskie powiedzonko w polskim tekście z niczym się nie skojarzy Amerykaninowi. Problem pojawia się, kiedy zapożyczenie pochodzi z języka, który nie posługuje się alfabetem łacińskim: greckiego, rosyjskiego, hebrajskiego, arabskiego, japońskiego, chińskiego, tajskiego... W takich wypadkach stosuje się bowiem (również w odniesieniu do nazw własnych) transkrypcję fonetyczną, ta zaś w polskiej i angielskiej tradycji wygląda trochę inaczej. O tym drobnym, ale bardzo ważnym szczególe wielu tłumaczom (ale także na przykład dziennikarzom) zdarza się dość często zapominać. Poniżej przedstawiono najważniejsze różnice między oboma systemami transkrypcji oraz garść przykładów, zarówno nazw własnych, jak i słów pospolitych. Język rosyjski | Transkrypcja angielska | Transkrypcja polska | | kh | ch | | ch lub tch | cz | | zh | ż | | sh | sz | | l | l lub ł | | v | w | | dj | dż | | x | ks | | y | i, j lub y | | ts | c | | n | n lub ń | | e | czasem ie, je lub o | | i | i, j lub y | Przykłady: Budienny - Budionny Chekhov - Czechow Djugashvili - Dżugaszwili Dostoyevsky - Dostojewski Dzerzhinsky - Dzierżyński Gorky - Gorki Kamenev - Kamieniew Kerensky - Kiereński Khrushchev - Chruszczow Molotov - Mołotow Ordjonikidze - Ordżonikidze Tchaikovsky - Czajkowski Tolstoy - Tołstoj Trotsky - Trocki Tukhachevsky - Tuchaczewski Yeltsin - Jelcyn Yezhov - Jeżow "Novaya Zhizn" - "Nowaja Żizń" "Pravda" - "Prawda" Bolshevik - bolszewik Stakhanovite - stachanowiec matryoshka - matrioszka oprichnina - oprycznina perestroika - pieriestrojka Język grecki | Transkrypcja angielska | Transkrypcja polska | | v | w lub b | | g, gh lub y | g lub j | | dh lub d | d | | x | ks | | h | ch lub h | | ss | ss lub s | | tz | dz | | t | czasem d | | ou | u | | y | i | | i | i lub j | Przykłady: Constantine Cavafy (Konstantinos Kavafis) - Konstandinos Kawafis Georgios Papadopoulos - Jeorjos Papadopulos Ioannis Metaxas - Joanis Metaksas Nikos Kazantzakis - Nikos Kazandzakis Odysseus Elytis - Odiseas Elitis Hios - Chios bouzouki - buzuki kouros - kuros moussaka - musaka Język hebrajski | Transkrypcja angielska | Transkrypcja polska | | v | w | | sh | sz | | tz | c | | th | t | | kh lub h | ch | | q | k | | c | k | | l | czasem ł | | y | j lub i | | ah | a | | ei | czasem e | Podwójne spółgłoski często są też oddawane w języku polskim jako pojedyczne. Przykłady: Benjamin Netanyahu - Benjamin Netaniahu Moshe Dayan - Mosze Dajan Shimon Peres - Szymon Peres Yitzhak Shamir - Icchak Szamir Yom Kippur - Jom Kipur Mossad - Mosad bar mitzvah - bar micwa challah - chała jeshiva - jesziwa kaddish - kadisz kibbutz - kibuc matzah - maca menorah - menora mikvah - mikwa yarmulka - jarmułka Język arabski | Transkrypcja angielska | Transkrypcja polska | | sh | sz | | j | dż | | q | k | | kh | ch | | l | czasem ł | | g | g lub dż | | y | j | | ei | aj | | ou | u | | ah | a | | al- | czasem ar- | Przykłady: Bashshar ibn Burd - Baszszar ibn Burd Harun al-Rashid - Harun ar-Raszid Ibn Bajja - Ibn Badżdża Imru al-Qays - Imru al-Kajs Kahlil Gibran - Chalil Dżubran Khalid ibn al-Walid - Chalid ibn al-Walid Naguib Mahfouz - Nadżib Mahfuz (the) Umayyads - Umajjadzi Saddam Hussein - Saddam Husajn Yasser (Yassir) Arafat - Jaser Arafat haj - hadż hejira - hidżra jahiliyyah (jahiliyya) - dżahilijja jihad - dżihad mullah - mułła sharia (shariah, shariat) - szariat souq - suk © by Arkadiusz Belczyk 2006
|